Nowe okresy zaliczane do stażu pracy od 2026 roku – co się zmieniło?

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 302¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. kodeksu pracy zostają wprowadzone istotne zmiany dotyczące ustalania stażu pracy. Nowe przepisy rozszerzają katalog okresów, które mogą być do niego zaliczane.

Zmiany te będą miały znaczenie dla wielu pracowników, ponieważ długość stażu pracy wpływa m.in. na wymiar urlopu wypoczynkowego czy prawo do dodatków stażowych.

Od kiedy obowiązują nowe przepisy?

Nowe regulacje zostały wprowadzane etapami.

• od 1 stycznia 2026 r. – dla pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych,
• od 1 maja 2026 r. – dla pozostałych pracodawców.

W praktyce oznacza to, że dla pracowników w sektorze prywatnym nowe zasady ustalania stażu pracy zaczną obowiązywać właśnie od 1 maja 2026 roku.

Jakie okresy będą wliczane do stażu pracy od maja 2026?

Najważniejszą zmianą jest możliwość zaliczenia do stażu pracy także innych okresów aktywności zawodowej niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.

Do stażu pracy będzie można wliczyć m.in.:

·  wykonywanie pracy na podstawieumowy zlecenia,

·  wykonywanieumowy o świadczenie usługlub umowy agencyjnej,

·  prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (w tym okres korzystania z tzw.ulgi na start),

·  współpraca przy prowadzeniu działalności gospodarczej,

·  praca zarobkowa wykonywana za granicą,

·  członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych,

·  okres zawieszenia działalności gospodarczej z powodu osobistej opieki nad dzieckiem.

Prowadzenie działalności gospodarczej

Do stażu pracy będzie można doliczyć okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, pod warunkiem że za ten czas były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne – wyjątkiem jest korzystanie ze zwolnień przewidzianych w przepisach.

Współpracę przy prowadzeniu działalności gospodarczej

Nowe przepisy obejmują również okresy współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej, jeśli osoba współpracująca była objęta ubezpieczeniami społecznymi.

Za osobę współpracującą w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy systemowej uznaje się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej bądź umowy zlecenia.

Umowy cywilnoprawne

Do stażu pracy będą mogły zostać zaliczone także okresy wykonywania pracy na podstawie:

• umowy zlecenia,
• innych umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.

Rozszerzenie katalogu okresów oznacza, że osoby pracujące wcześniej w innych formach niż umowa o pracę będą mogły uwzględnić te lata przy ustalaniu swojego stażu pracy.

Jak udokumentować okresy do stażu pracy?

Aby doliczyć okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, konieczne będzie ich udokumentowanie.

W wielu przypadkach potrzebne będzie zaświadczenie z ZUS potwierdzające okres podlegania ubezpieczeniom społecznym. W tym celu należy złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy (USP). Wniosek można złożyć elektronicznie za pośrednictwem konta w systemie eZUS.

Jeżeli okres ubezpieczenia dotyczy czasu sprzed 1 stycznia 1999 r., konieczne może być złożenie wniosku US-7. W sytuacji gdy okres ubezpieczenia rozpoczął się przed tą datą i trwał również po niej, należy złożyć oba wnioski.

Jak udokumentować staż w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej:

• wpis do rejestru działalności gospodarczej,
• zaświadczenie z ZUS potwierdzające opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne (UPS albo US-7)

Ważna informacja dla studentów i uczniów

Uczniowie szkół ponadpodstawowych oraz studenci do ukończenia 26. roku życia wykonujący pracę na podstawie umowy zlecenia co do zasady nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. W takich przypadkach ZUS nie wystawi zaświadczenia o okresie ubezpieczenia, dlatego konieczne może być przedstawienie innych dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy np. zaświadczenie od zleceniodawcy o okresie wykonywania umowy zlecenia.

Okres wypowiedzenia

Długość okresu wypowiedzenia ustala się według stażu zatrudnienia u danego pracodawcy, przy czym bierzemy pod uwagę staż na dzień rozwiązania stosunku pracy, a nie na dzień złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu.

Pracownicy, którzy przed zawarciem umowy o pracę świadczyli usługi w tym samym przedsiębiorstwie na podstawie umowy cywilnoprawnej będą mieli przeliczany okres wypowiedzenia na nowych zasadach – z uwzględnieniem obu zatrudnień.

Nowych okresów zatrudnienia wprowadzonych nowelizacją nie dolicza się do okresu wypowiedzenia, jeżeli wypowiedzenie rozpoczęło swój bieg przed dniem 1 maja 2026 r..

Ważne terminy dokumentacyjne:

Aktualnie zatrudnieni pracownicy mają 24 miesiące od wejścia w życie przepisów na przedstawienie dokumentów pracodawcy, aby zachować ciągłość uprawnień,

• w sektorze publicznym data graniczna na złożenie papierów to 31 grudnia 2027 roku,
• w sektorze prywatnym termin upływa 30 kwietnia 2028 roku.

Jeśli pracownik nie dostarczy zaświadczenia w tym terminie, pracodawca nie ma obowiązku wstecznego przeliczania stażu.

Podsumowanie

Od 1 maja 2026 r. nowe przepisy znacząco zmieniają sposób liczenia stażu pracy – obejmą także działalność gospodarczą, umowy zlecenia i inne formy aktywności zawodowej.
To realna szansa na szybsze uzyskanie uprawnień pracowniczych, ale też nowe obowiązki dla pracodawców.

Nie masz pewności, jak prawidłowo ustalić staż pracy lub jakie dokumenty przygotować?
Skontaktuj się z nami – pomożemy bezpiecznie wdrożyć nowe przepisy i uniknąć błędów.